STANOWISKA
V

Debata Rady Przedsiębiorczości – Diabeł tkwi w regułach. Jakość, dialog i czas kluczowymi elementami dobrej legislacji

12 października 2021 roku odbyła się debata organizowana przez Radę Przedsiębiorczości pod przewodnictwem Krajowej Izby Gospodarczej.

Poprzedzona prezentacją raportu „Legislacyjny Polski Ład” – przygotowanego we współpracy z ekspertami Grant Thornton – dała początek dyskusji, w której udział wzięli:

  • Maria Janyska – Platforma Obywatelska
  • Agnieszka Ścigaj – Koło Poselskie Polskie Sprawy
  • Czesław Siekierski – Polskie Stronnictwo Ludowe
  • Michał Gramatyka – Koło Parlamentarne Polska 2050
  • Robert Winnicki – Koło Poselskie Konfederacja

Rekomendacje Rady Przedsiębiorczości, dotyczące nowoczesnego, demokratycznego procesu wdrażania regulacji w Polsce przedstawione w raporcie skupiają się na czterech obszarach: jakość, dialog, czas i monitorowanie ex-post. Jakość oznacza rzetelne przeprowadzenie oceny skutków regulacji; dialog – prawdziwe konsultacje publiczne i branie pod uwagę głosu społeczeństwa.

15 maja 2021 roku Premier Mateusz Morawiecki przedstawił założenia tzw. Polskiego Ładu, czyli szeregu reform gospodarczych i społecznych, skupionych zwłaszcza na obszarach takich jak podatki, ochrona zdrowia, polityka mieszkaniowa czy polityka prorodzinna. Niezależnie od oceny merytorycznej proponowanych rozwiązań, jasne jest, że wprowadzenie tych zmian będzie miało istotny wpływ na sytuację przedsiębiorstw w Polsce oraz zatrudnianych przez nich pracowników, a więc istotne jest, aby jakość implementowanego w ten sposób prawa była jak najwyższa.

Niestety od strony legislacyjnej sposób wdrażania pierwszych projektów ustaw realizujących założenia Polskiego Ładu budzi liczne zastrzeżenia, dlatego mając na uwadze troskę o dobro polskiej gospodarki Rada Przedsiębiorczości postanowiła powołać projekt Legislacyjny Polski Ład, w ramach którego będzie szczegółowo monitorować sposób wdrażania regulacji będących realizacją Polskiego Ładu, a także chciałaby wspierać ustawodawcę w tym procesie, wskazując najlepsze rozwiązania i praktyki legislacyjne.

Rekomendacje Rady Przedsiębiorczości dotyczące nowoczesnego, demokratycznego procesu wdrażania regulacji w Polsce przedstawione w raporcie skupiają się na czterech obszarach: jakość, dialog, czas i monitorowanie ex-post. Jakość oznacza rzetelne przeprowadzenie oceny skutków regulacji; dialog – prawdziwe konsultacje publiczne i branie pod uwagę głosu społeczeństwa. Już 4/5 ustaw jest przeprowadzanych bez rzetelnych konsultacji społecznych: użytkownicy wprowadzanych norm nie mają nawet szansy ich zaopiniować – stwierdził Piotr Wołejko z Pracodawców RP na debacie Rady Przedsiębiorców. – Nie można uznać za przeprowadzenie konsultacji społ. sytuacji, w której mamy 7 dni na ich opiniowanie – dodał.

Średni okres vacatio legis dla ustaw podatkowych, czyli aktów prawnych najsilniej oddziałujących na prowadzenie firm, skrócił się w 2020 roku do 14,8 dnia z nawet 76 dni w 2015 roku. Dlatego trzeci postulat raportu – czas – zakłada przynajmniej 6-miesięczne vacatio legis dla ustaw regulujących działalność przedsiębiorstw. Jeśli chodzi o monitorowanie skutków ustaw ex-post, Rada Przedsiębiorczości proponuje wprowadzenie obowiązku przeprowadzenia OSR ex-post dla wszystkich ustaw wpływających na prowadzenie działalności gospodarczej, w tym dla tych, które wpłynęły do Sejmu drogą nierządową. „A przecież monitoring, czyli OSR-y ex post, są niezbędnym elementem dobrej legislacji” – mówiła na debacie “Diabeł tkwi w regułach” Wioletta Bobryk z ABSL.

„W gruncie rzeczy dysponujemy całkiem dobrym procesem regulacji stanowienia prawa. Mamy regulamin Sejmu, Senatu; Regulamin Pracy Rady Ministrów, zasady techniki legislacji, OSR-y; natomiast problem tkwi w stosowaniu albo raczej niestosowaniu tych regulacji – i na tym chcieliśmy się skupić” – mówili uczestnicy wczorajszej debaty Rady Przedsiębiorczości

Rozmówcy jednogłośnie podkreślili, że obecnym problemem niskiej jakości stanowienia prawa nie jest brak dobrych zasad procesu legislacyjnego, ale częsta praktyka niestosowania się ustawodawcy do tych regulacji. Dlatego wiele rekomendacji zakłada nie tyle zmiany zasad procesu legislacyjnego, co po prostu stosowanie się ustawodawcy do obowiązujących reguł stanowienia prawa. Już samo rzetelne realizowanie utrwalonych tam zapisów byłoby istotnym skokiem jakościowym w polskiej legislacji.

Marek Kłoczko, Prezes Krajowej Izby Gospodarczej, która obecnie przewodzi Radzie Przedsiębiorczości mówi: “Diabeł naprawdę tkwi w regułach! Jako Rada Przedsiębiorczości wierzymy, że jeśli legislatorzy będą ich przestrzegać, to będzie to miało istotny wpływ na sytuację polskich przedsiębiorców”.